Ten odcinek cyklu Kreatywne Lektura Muzyczna będzie poświęcony wspólnej sprawie. Fani zespołu Muse zapewne od lat czekali na ten moment, gdy piosenki opisujące zjednoczenie, wsparcie i walkę o wspólny cel w dobie dezinformacji medialnej, teorii spiskowych i szerszego odbioru tak zwanego ‚nowego porządku świata’ — staną się jak najbardziej aktualne w dyskusji społecznej. Oto jesteśmy w tym miejscu.
W tej odsłonie tłumaczenie tekstu utworu Muse — ‚Invincible’ | ‚Niezwyciężeni’, które dedykuję ruchom prospołecznym, wyrażającym obecnie swój brak zgody na naruszanie praw człowieka w Polsce — dziękuję szczególnie Wam, kobiety, za śmiałe ukazanie jak dążąc do uszanowania prawdy i wolności trwamy w tym wszystkim razem.
Zapraszam do Muzycznej Lektury! — Kreatywny Kajetan
INVINCIBLE NIEZWYCIĘŻENI
Follow through Spełnij swe plany Make our dreams come true Spełnij nasze sny Don’t give up the fight Nie poddaj walki tej You will be alright Wszystko będzie okej Cause there’s no one like you Bo nie ma drugiego jak Ty In the universe W całym Wszechświecie
Don’t be afraid Już się nie bój What you’re mind conceals Co skrywa umysł Twój You should make a stand Mógłbyś zmienić postawę Stand up for what you believe Stanąć za tym, w co wierzysz
|
And tonight we can truly say I w tę noc, możemy naprawdę rzec Together we’re invincible RAZEM jesteśmy NIEZWYCIĘŻENI
And during the struggle I w tej potyczce They will pull us down Będą ściągać nas w dół But please, please let’s use this chance to Lecz proszę, proszę, użyj tej szansy by Turn things around Zmienić obrót spraw
And tonight we can truly say I w tę noc, możemy naprawdę rzec Together we’re invincible RAZEM jesteśmy NIEZWYCIĘŻENI
|
Do it on your own Zrób to jak chcesz Makes no difference to me Nie robi różnicy mi What you leave behind Co zostawiasz za sobą What you choose to be Kim wybierasz, by być
and whatever they say A cokolwiek powiedzą You’re soul’s unbreakable * Jesteś z niezniszczalnej duszy *
|
And during the struggle I w tej potyczce They will pull us down Będą ściągać nas w dół But please, please let’s use this chance to Lecz proszę, proszę, użyjmy tej szansy by Turn things around Zmienić obrót spraw
And tonight we can truly say I w tę noc, możemy naprawdę rzec Together we’re invincible RAZEM jesteśmy NIEZWYCIĘŻENI
|
Together we’re invincible RAZEM jesteśmy NIEZWYCIĘŻENI
|
przypisy
* — Jesteś z niezniszczalnej duszy — w dostępnym na LyricFind tekście ten fragment brzmi: ‚You’re soul’s unbreakable‚ = dosłownie ‚Jesteś tym, co nie do złamania w duszy’.
Z początku ten fragment tłumaczenia odnotowałem na bazie usłyszanego zdania „Your soul’s unbreakable.„, czyli po prostu „Twoja dusza jest nie do złamania.” (w tej prostej formie jest też dostępny na serwisie genius.com, jednym z największych źródeł tekstów utworów muzycznych w Sieci) — a jednak w ujęciu takim, w jakim tekst został oficjalnie udostępniony na Google, zdanie to również ma sens — w dodatku, sens głębszy. Jako „fanatyk teorii spiskowych” i „buntownik widzący świat inaczej” Matt Bellamy uwielbia umieszczać takie niezauważalne ‚rebusy’ w swoich tekstach. To zdanie sugeruje bowiem, że jako jednostka nie posiadasz swojej duszy — jesteś za to niezniszczalną częścią duszy wspólnej wszystkim. Takie stwierdzenie świetnie pasuje do tego konkretnego utworu muzycznego (RAZEM jesteśmy NIEZWYCIĘŻENI, prawda?), postanowiłem więc w swoim tłumaczeniu oprzeć się właśnie na tej wersji, zakładającej „udział we wspólnej duszy”
ŹRÓDŁA:
OFICJALNY KLIP WIDEO UTWORU na YouTube
Utwór Invincible Wykonawca Muse Album Black Holes and Revelations (LP) | Invincible (Single) Autorzy Matt Bellamy, Muse Reżyser klipu Jonnie Ross
Dostępny w YouTube na podstawie licencji udzielonej przez
WMG (w imieniu wytwórni Warner Music UK); PEDL, LatinAutor – Warner Chappell, CMRRA, UNIAO BRASILEIRA DE EDITORAS DE MUSICA – UBEM, Warner Chappell, ASCAP, LatinAutorPerf i inne stowarzyszenia zajmujące się prawami do muzyki (12)
Tłumaczenie tekstu utworu oraz oficjalny klip audio publikuję wyłącznie w celach niekomercyjnych i edukacyjnych, zgodnie z prawem cytatu w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa oraz nauczanie.
Przed nami kolejne Kreatywne Polskie Tłumaczenie interesującego wykładu na YouTube. Tym razem przedstawiam Wam autora książek i mentora z kręgu rozwoju duchowego, twórcy światowego bestsellera „Potęga Teraźniejszości” : Eckharta Tolle. W pierwszym odcinku swojej serii wykładów „Pozostawanie w Świadomości w Obliczu Przeciwności” Eckhart Tolle odwołuje się do treści swoich dotychczasowych nauczań oraz do biblijnej przypowieści, aby podzielić się z nami swoimi osobistymi doświadczeniami na temat uważnej obecności w bieżącym momencie.
Świadomość chwili obecnej może stanowić remedium na lęk i stres, które często pojawiają się w obrębie naszego ciała emocjonalnego w obliczu obecnych zmian na globalną skalę. Z powodu izolacji w wyniku globalnej epidemii i zachęcania do pozostawania w domach, wykłady są obecnie udostępniane za darmo.
Potęga Teraźniejszości | kilka słów o autorze i książce
Eckhart Tolle jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej oryginalnych i inspirujących przewodników duchowych naszych czasów. Podróżuje i naucza na całym świecie. Eckhart nie jest powiązany z żadną konkretną religią ani tradycją, a raczej nie wyklucza żadnej. Jego głębokie, ale proste i praktyczne nauki pomogły tysiącom ludzi osiągnąć wewnętrzny spokój, uzdrowienie i spełnienie w ich życiu.
U podstaw nauk Eckharta Tolle leży transformacja indywidualnej i zbiorowej ludzkiej świadomości – proces czasami określany przez niezależne media jako ‚globalne przebudzenie duchowe’.
Eckhart Tolle jest autorem książki „Potęga Teraźniejszości” (‚The Power of Now’), bestsellera New York Times, która została przetłumaczona na 32 języki i stała się jedną z najbardziej wpływowych książek duchowych naszych czasów. W swojej najnowszej książce „A New Earth” ukazuje, jak przekroczenie ludzkiego stanu świadomości utwierdzonego w ego jest nie tylko niezbędne dla osiągnięcia osobistego szczęścia — ale także staje się kluczem do znacznego ograniczenia skali konfliktu i cierpienia na całym świecie.
To, co uważasz za przeszłość, jest zachowywanym w umyśle, pamięciowym śladem minionej Teraźniejszości. Ilekroć wspominasz przeszłość, wskrzeszasz ten ślad – i wskrzeszasz go TERAZ.
Przyszłość to wyimaginowane Teraz, umysłowa projekcja. Kiedy przyszłość nadchodzi, pojawia się jako Teraźniejszość. Kiedy myślisz o przyszłości, myślisz o niej TERAZ.
To jasne, że przeszłość i przyszłość same przez się nie są rzeczywiste. Podobnie jak księżyc nie świeci własnym światłem, tylko odbija blask słońca, tak też przeszłość i przyszłość są tylko bladym odbiciem blasku, mocy i rzeczywistości wiekuistego Teraz. Ich rzekomo rzeczywiste istnienie zapożyczone jest od Teraźniejszości”.
Eckhart Tolle | „Potęga Teraźniejszości”
Opis książki „Potęga Teraźniejszości”, więcej informacji na jej temat, oraz moją recenzję tej pozycji znajdziecie na polskim portalu czytelniczym LubimyCzytac.pl pod linkami w poniższym cytacie:
Eckhart Tolle jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej oryginalnych i inspirujących przewodników duchowych naszych czasów. Jego głębokie, ale proste i praktyczne nauki pomogły tysiącom ludzi osiągnąć wewnętrzny spokój, uzdrowienie i spełnienie w ich życiu.
U podstaw nauk Eckharta Tolle leży transformacja indywidualnej i zbiorowej ludzkiej świadomości – globalne przebudzenie duchowe.
„Potęga Teraźniejszości” (‚The Power of Now’), najbardziej znana książka Eckharta Tolle, to bestseller New York Times, która została przetłumaczona na 32 języki i stała się jedną z najbardziej wpływowych książek duchowych naszych czasów – w mojej opinii, całkowicie zasłużenie.
Świadomość chwili obecnej może stanowić remedium na lęk i stres, które często pojawiają się w obrębie naszego ciała emocjonalnego w obliczu obecnych zmian na globalną skalę. Z powodu izolacji w wyniku stanu globalnej epidemii i zachęcania nas do pozostawania w swoim wnętrzu, serdecznie polecam właśnie teraz obdarzyć większą uwagą tę niezwykłą pozycję literacką.
Kolejny odcinek cyklu, w którym dzielę się szczegółowym autorskim tłumaczeniem i interpretacją tekstów popularnych utworów muzycznych, będzie utrzymany w zimowej atmosferze refleksji, jak przystało na dzień, który powtarza się w kalendarzu raz na cztery lata. Prawdopodobnie każdy z nas kiedyś słyszał ten popularny utwór — czy jednak byliśmy w stanie uchwycić głęboki przekaz oryginalnego tekstu i teledysku oraz dostrzec w nich subtelnie ukryte symbole, przykryte falującymi w pustynnym wietrze szatą i włosami czarnej Madonny?
W tej odsłonie tłumaczenie tekstu utworu Madonny — ‚Frozen’ | ‚Zmarznięty’ w „nieco bardziej poetyckim” wydaniu — postarałem się, aby polskie tłumaczenie odpowiednio wydobyło rytmikę słów i zmyślnie przesłonięte woalem tajemnicy treści. W przypisach umieszczam tłumaczenie dosłowne niektórych spośród fragmentów, w których zdecydowałem się użyć zwrotów synonimicznych, choć mogących wprowadzać w błąd osoby znające język angielski w średnim stopniu i chcących uczynić z tego tłumaczenia pomoc dydaktyczną.
Zapraszam do Muzycznej Lektury! — Kreatywny Kajetan
Frozen Zmarznięty
You only see what your eyes want to see
Widzisz to co w twoim wzroku chce tkwić How can life be what you want it to be
Jak życie ma być tym którym chcesz żyć
You’re frozen Zmarznięty When your heart’s not open Z sercem swym zamkniętym*
You’re so consumed with how much you get Pochłania cię to jak wiele masz You waste your time with hate and regret
Marnujesz czas na nienawiść i żal You’re broken
Rozdarty** When your heart’s not open
Z sercem nie otwartym
Mm, if I could melt your heart ॐ*** gdybym stopić mogła twe serce Mm, we’d never be apart
ॐ nie rozdzieliłoby nas nic więcej Mm, give yourself to me
ॐ siebie oddaj mnie Mm, you hold the key
ॐ zatrzymaj klucz****
|
Now there’s no point in placing the blame Już traci sens osądzanie wzajemnie And you should know I suffer the same I proszę wiedz, dźwigam to samo brzemię***** If I lose you Jeśli stracę ciebie My heart will be broken Serce me przepadnie
|
Love is a bird, she needs to fly Miłość to ptak, wznosić się chce Let all the hurt inside of you die Pozwól by ból cały w tobie zgasł wnet
You’re frozen Zmarznięty When your heart’s not open
Z sercem swym zamkniętym
|
Mm, if I could melt your heart ॐ gdybym stopić mogła twe serce Mm, we’d never be apart
ॐ nie rozdzieliłoby nas nic więcej Mm, give yourself to me
ॐ siebie oddaj mnie Mm, you hold the key
ॐ zatrzymaj klucz
|
You only see what your eyes want to see
Widzisz to co w twoim wzroku chce tkwić How can life be what you want it to be
Jak życie ma być tym którym chcesz żyć You’re frozen Zmarznięty When your heart’s not open Z sercem swym zamkniętym
Mm, if I could melt your heart ॐ gdybym mogła stopić twe serce Mm, we’d never be apart
ॐ nie rozdzieliłoby nas nic więcej Mm, give yourself to me
ॐ siebie oddaj mnie Mm, you hold the key
ॐ zatrzymaj klucz
Mm, if I could melt your heart ॐ gdybym stopić mogła twe serce Mm, we’d never be apart
ॐ nie rozdzieliłoby nas nic więcej Mm, give yourself to me
ॐ siebie oddaj mnie Mm, you hold the key ॐ ty trzymasz klucz …****
|
Czy mogłabym rozpuścić twe serce******
|
przypisy
* — Z sercem swym zamkniętym — dosłownie: ‚When your heart’s not open‚ = ‚Gdy Twe serce nie jest otwarte’.
** — Rozdarty — dosłownie ‚broken‚ może oznaczać ‚złamany / zepsuty / zniszczony / załamany / w stanie bankructwa‚ — na potrzeby rytmiki użyłem jednak słowa, które w j. angielskim poprawniej określałoby użyte słowo ‚torn‚
*** — ॐ (czyt. ‚OuM’) — według tradycyjnej hinduskiej scholastyki religijnej, jest to pierwotny dźwięk Wszechświata — głoska, od której wywodzą się wszystkie znane głoski, a więc także wszystkie słowa znane ludziom. Dźwięk ten jako samodzielne sanskryckie słowo oznacza nieskończoną Harmonię w stanie idealnej równowagi. Jest powszechnie używany jako inwokacja w hinduskich mantrach (niczym polski wołacz : „O, …!”), a w praktykach medytacyjnych jako dźwięk balansujący głos i oddech, a to ze względu na sposób, w jaki idealnie wykorzystuje narządy mowy w stanie swobodnego przepływu powietrza przez otwartą krtań i gardło (dźwięk ‚O’ lub ‚A’), zostając płynnie zamkniętym przez proste zamknięcie ust (które jest wtedy słyszane jako nosowe ‚M’) — spróbuj i Ty.
Madonna w tym utworze wydobywa rozpoczynające każdy werset refrenu „Mm” dokładnie w taki sposób, w jaki brzmi prawidłowo „zamknięte” OuM — oraz w pewnym momencie załączonego powyżej oficjalnego teledysku ukazuje tatuaż z zapisem ॐ na swojej dłoni. Nie mogłem się więc powstrzymać przed tym, aby przy okazji tłumaczenia na polski o tym dźwięku nie wspomnieć. 😉
**** — zatrzymaj klucz / ty trzymasz klucz — szerzej na temat tej poprawnej na obydwa sposoby polskiej interpretacji tego samego wyrażenia w języku angielskim — poniżej w sekcji nota tłumacza.
***** — dźwigam to samo brzemię — dosłownie: „And you should know I suffer the same” = „I powinieneś wiedzieć, że cierpię tak samo„.
****** — Czy mogłabym rozpuścić twe serce — angielski wyraz ‚if‚ można rozumieć zarówno jako wstęp do zdania w formie przypuszczającej (‚gdyby‚), jak i jako wstęp do pytania (‚czy‚) — tak więc interpretacja znów jest tu po stronie tłumacza, w oparciu o przyjęty kontekst.
nota tłumacza
Najistotniejszym bodaj elementem tego tekstu, który rzuca nowe światło na zrozumienie jego przekazu, gdy zostanie dostrzeżony w oryginalnym angielskim zapisie, jest podwójne znaczenie kończącego refren zwrotu ‘you hold the key’ :
you hold the key = forma oznajmująca: ty trzymasz klucz you hold the key = forma rozkazująca: potrzymaj / zatrzymaj klucz
W języku angielskim formę rozkazującą zdania możemy utworzyć w bardzo prosty sposób — po prostu stosując bezokolicznik, który może (choć nie musi) zostać uzupełniony o zaimek osobowy (np. ‚take it‚ = ‚bierz to‚) — jednak zwyczajowe przyjęcie bezokolicznika jako formy rozkazującej zostaje poprawnie osadzone w kontekście jedynie w przypadku, gdy osoba, do której kierujemy prośbę / rozkaz to ‚ty’ lub ‚wy’ (czyli jak w powyższym tekście — ‚you’). Z tego względu często forma zdania zawierającego bezokolicznik oraz zaimek ‚you‚ jest traktowana jako podkreślenie przez mówiącego, że ten ma na myśli formę oznajmującą.
W kontekście refrenu tego utworu łatwo jest zinterpretować dowolnie sekwencję zdań ‚Give yourself to me | You hold the key‚ jako albo dwukrotnego użycia formy rozkazującej z rzędu, albo podkreślenia przy pomocy zaimka ‚you‚, że drugie zdanie jest oznajmujące, nie rozkazujące. Obie metody interpretacji są w tym przypadku poprawne.
Wychodząc jeszcze na moment z retoryki dydaktycznej i zwracając się ponownie w kierunku poetyckiej i osobistej interpretacji tego mistrzowsko wyśpiewanego tekstu w akompaniamencie genialnego teledysku, podsumuję to tłumaczenie następująco :
Jeśli unosząca się nad powierzchnią pustyni Madonna w rozwianych czarnych szatach i włosach mówi do Ciebie : ‚Jesteś zmarznięty, gdy twe serce nie jest otwarte‚, po czym prosi abyś oddał jej swoją osobowość w opiekę (‚Give your Self to me‚), sugerując przy tym, abyś ‚zostawił sobie klucz‚ …
Czyż nie jest to idealne odbicie nieświadomego działania wypartego żeńskiego pierwiastka psyche mężczyzny, który w formie sennej wizji pozwala zrozumieć jak poprawnie wyrażać swoje męskie emocje („otworzyć serce”) poprzez pozbycie się irracjonalnego lęku przed okazywaniem światu świadomie swojej męskiej (ludzkiej) wrażliwości (ten właśnie lęk symbolizuje „klucz”) ? Jak dla mnie — owszem.
Jednym zdaniem — utwór ten rozumiem jako skierowaną do ‚nieczułych’ mężczyzn lekcję otwartego wyrażania emocji poprzez zastąpienie lęku pełnym zaufaniem kobiecemu miłosierdziu — lekcję ujętą w niemal idealnej formie.
Czy mógłbym w ten sposób stopić Twe serce?
ŹRÓDŁA:
OFICJALNY KLIP WIDEO UTWORU na YouTube
Utwór Frozen WykonawcaMadonna Album Ray Of Light (LP) | Frozen (Single) Autorzy Madonna, Patrick Leonard Reżyser klipu Chris Cunningham
Dostępny w YouTube na podstawie licencji udzielonej przez
WMG (w imieniu wytwórni Warner Records Label); Warner Chappell, LatinAutor, ASCAP, EMI Music Publishing, LatinAutor – SonyATV, SOLAR Music Rights Management, UNIAO BRASILEIRA DE EDITORAS DE MUSICA – UBEM, PEDL, LatinAutor – Warner Chappell, AMRA, Sony ATV Publishing, CMRRA, UMPI i inne stowarzyszenia zajmujące się prawami do muzyki (14)
Tłumaczenie tekstu utworu oraz oficjalny klip audio publikuję wyłącznie w celach niekomercyjnych i edukacyjnych, zgodnie z prawem cytatu w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa oraz nauczanie.
Korzystający ze swojej kreatywności artyści tworzą dzieła, które potrafią znacząco odmienić nasze postrzeganie świata. Jednak w publicznych debatach to zwykle aktywni w mediach działacze społeczni mają największy wpływ na kształtowanie naszej opinii.
W jakim stopniu artyści powinni upodobnić się w naszych oczach do aktywistów, aby móc w pełni kształtować proces rozwoju myśli społeczeństwa? W jaki sposób twórcy poprzez swoje działania mogą pomóc w staraniach nowoczesnej cywilizacji o powrót do świadomego życia w zgodzie z Naturą?
Kreatywny Kajetan 