tłumaczenie

Rozłudzeni | A Perfect Circle – Disillusioned

| Kreatywny Kajetan

Przed Wami pierwszy z serii wpisów cyklu, w którym dzielę się szczegółowym autorskim tłumaczeniem i interpretacją tekstów popularnych utworów muzycznych. W tej odsłonie tłumaczenie tekstu utworu grupy A Perfect Circle — ‚Disillusioned’ | ‚Rozłudzeni’. Więcej na temat serii w pierwszym wpisie z kategorii Kreatywna Lektura Muzyczna.

Zapraszam do Muzycznej Lektury! — Kreatywny Kajetan

Disillusioned
Rozłudzeni

(Dope-dope-dopamine, on dopamine…)
(Doping-ćpanie-dopamina, na dopaminie…)*

We have been overrun by our animal desire
Zostaliśmy przejęci** przez nasze zwierzęce pragnienie
Addicts of the immediate keep us obedient and unaware
Uzależnieni od natychmiast utrzymują nas w posłuszeństwie i nieuwadze
Feeding this mutation, this Pavlovian despair
Karmiąc tę mutację, tę rozpacz Pawłowa***

We’ve become disillusioned
Staliśmy się rozłudzeni
So we run towards anything glimmering
Więc pędzimy ku wszystkiemu co błyszczy

|

Time to put the silicon obsession down
Czas odstawić tę krzemową obsesję****
Take a look around, find a way in the silence
Rozejrzeć się, odnaleźć drogę w ciszy
Lie supine away with your back to the ground
Ułożyć na wznak plecami na ziemi

Dis- and re-connect to the resonance now
Roz- i po-łącz się teraz z wibracją
You were never an island
Nigdy nie byłeś wyspą

Unique voice among the many in this choir
Wyjątkowy głos wśród wielu w tym chórze
Tuning into each other, lift all higher
Dostrajając je z sobą, unieś wszystkie ku górze*****

|

(Dopamine, on dopamine…)
(Dopamina, na dopaminie…)

Willingly been re-wired by clever agents within
Własnowolnie przetaktowani przez sprytne wewnętrzne czynniki
Looping our reflections, our obsessions draw us in
Zapętlając nasze refleksje, nasze obsesje wciągają nas
Fix and fixation, no sentience beyond
Umiejscowienie i utrwalenie, żadnego pojęcia ponad to

We’ve become disillusioned
Staliśmy się rozłudzeni
So we dive like crows towards anything glittering
Więc nurkujemy jak wrony ku wszystkiemu co się świeci

|

Time to put the silicon obsession down
Czas odstawić tę krzemową obsesję
Take a look around, find a way in the silence
Rozejrzeć się, odnaleźć drogę w ciszy
Lie supine away with your back to the ground
Ułożyć na wznak plecami na ziemi
Dis- and re-connect to the resonance now
Roz- i po-łączyć się z wibracją teraz
You were never an island
Nigdy nie byłaś wyspą

Unique voice among the many in this choir
Wyjątkowy głos wśród wielu w tym chórze
Tuning into each other, lift all higher
Dostrajając się do siebie, unieśmy wszystkie ku górze

|

przypisy

* — dopamina — jest neuroprzekaźnikiem wytwarzanym w mózgu i rdzeniu kręgowym; obok serotoniny jest traktowana jako jeden z najważniejszych czynników pozwalających na pracę tzw. ‚układu nagrody‚ w mózgu, który odgrywa istotną rolę w grupie procesów mózgowych, kontrolujących działanie procesów motywacji, pożądania i pragnienia.
Poziom dopaminy wpływa między innymi na takie stany i funkcje organizmu, jak nastrój, sen, uczenie się, ruch, koncentracja, uważność, przepływ krwi.
Zbalansowany poziom dopaminy w organizmie umożliwia płynne wykonanie działań odruchowych bez udziału świadomości oraz reguluje poziom adrenaliny, co wpływa na usprawnienie efektywności naszych nawykowych działań i upewnia mózg, że znajduje się on w tzw. ‚strefie komfortu’, nie zaś w stanie ‚walki lub ucieczki’.
Wyższy niż zwyczajowy poziom dopaminy najczęściej prowadzi do poczucia euforii, błogości oraz zwiększonej motywacji i koncentracji. Z tego powodu wszystko, co ją wyzwala, może uzależniać, podobnie jak silne substancje euforyczne.

** — przejęci (‚overrun’) — prawdopodobnie najbliższe intencji autora jest znaczenie tego słowa w kontekście synonimicznego „przeprogramowani” – programy wykonywane w danej chwili w pamięci maszyny np. komputera, są „uruchomione” w języku polskim, w języku angielskim natomiast „biegną” (‚run’ – biec). Nadpisanie algorytmu sterującego jednym programem przez aktualizację / wirus, sprawia że program zostaje „przejęty”, a nowa jego wersja „biegnie ponad” (‚over-run’) wersją działającą do tej pory.

*** — rozpacz Pawłowa — chodzi o odniesienie do tzw. „odruchu psa Pawłowa”, czyli odruchu warunkowego ; jest to rodzaj reakcji jednostki na bodziec, do którego jest ona przyzwyczajona poprzez systematyczne warunkowanie.
W przypadku „psa Pawłowa” była to produkcja śliny u psów, które w wyniku przeprowadzonego na początku XX wieku eksperymentu zostały przyzwyczajone do tego, że za każdym razem gdy słyszą dźwięk dzwonka, niebawem otrzymają jedzenie — po regularnym powtarzaniu eksperymentu, psy biorące w nim udział zaczęły produkować duże ilości śliny na sam słyszany dźwięk dzwonka, nawet jeśli w chwilę po nim nie dostawały jedzenia.
W tym ciekawym zestawieniu słów autor sugeruje, że w wyniku obecności (czy braku) pewnych zaprogramowanych nawykowo bodźców, reagowanie emocją — rozpaczą — również może stać się rodzajem odruchu warunkowego.

**** — krzemowa obsesja — komórki nerwowe wytwarzają dopaminę w większych ilościach, kiedy wykonujemy jakieś nawykowe działanie związane z natychmiastową gratyfikacją dla układu nerwowego, który przekonuje mózg, iż znajdujemy się wtedy w ‚strefie komfortu’. Przykładami takich działań mogą być zarówno regularne ćwiczenia fizyczne czy medytacja, jak i zjedzenie słodyczy czy zażycie innej używki, do której nasze ciało zostało przyzwyczajone.
Co ciekawe (i istotne dla interpretacji tekstu tego utworu) ostatnie badania naukowe ukazały, że jednym z takich nawykowych działań, powodujących wyjątkowo duże wyrzuty dopaminy w ciele, jest przeglądanie (zwłaszcza na dotykowym ekranie smartfona) ściany na profilu społecznościowym, połączone z szybkim pozostawianiem ‚polubień’. „Krzemowy” — czyli silikonowy — jest odniesieniem do materiału, z którego wykonane są nasze telefony i komputery, umożliwiające nam realizację tego swoistego uzależnienia.
Zaburzenia w poziomie dopaminy w ciele prowadzą do pogłębienia stresu, zaburzeń koncentracji i problemów z motywacją. Udowodniono, że niedobór dopaminy lub stałe utrzymywanie jej wysokiego poziomu wpływa bezpośrednio na możliwość wystąpienia szeregu zaburzeń psychicznych i chorób, takich jak depresja, nadpobudliwość, stany lękowe, czy apatia.

***** — dostrajając je z sobą, unieś wszystkie ku górze — tutaj mamy bardzo ciekawe odniesienie do zjawiska występującego w chórze wykorzystującym tzw. ‚śpiew biały’ lub ‚śpiew gardłowy’ — jeśli uczestnikom chóru uda się zestroić wibrację i natężenie swoich indywidualnych głosów, w przestrzeni pomiędzy chórzystami wytwarza się interesujące wrażenie słuchowe. Polega ono na tym, że różne głosy słyszalnie ‚łączą się w jeden’, znacząco wzrasta wtedy odczuwane natężenie tego ‚połączonego głosu’ oraz powstaje złudzenie, jakoby ten ‚połączony głos’ znajdował się w fizycznej przestrzeni wyżej, niż uczestnicy chóru zestrojonych ze sobą głosów.

nota tłumacza

Zaskakujące polskie słowotwórstwo w tytule utworu wynika ze spostrzeżenia ciekawej zbieżności fonetycznej i znaczeniowej angielskich słów ‘disillusion’ i ‘dissolution’ :

disillusion = rozczarować, rozwiać złudzenia, pozbawić złudzeń
dissolution = rozwiązanie, rozpad, rozpuszczanie, rozwiązłość
(za słownikiem portalu bab.la, https://pl.bab.la)

https://en.oxforddictionaries.com/definition/disillusion
https://en.oxforddictionaries.com/definition/dissolution
(definicje słownikowe obu słów, w języku angielskim)

W kontekście liryki całego utworu, na wykazane wyżej podobieństwo naprowadziło mnie zwrócenie uwagi na sposób, w jaki Maynard Keenan (wokalista) wyjątkowo intonuje słowo ‘disillusioned’ w refrenie.

Zgodnie z regułami akcentowania w amerykańskim angielskim, nacisk powinien być tu położony na dźwięk ‚u’ i przedłużenie poprzedzającego go zestawu dwóch głosek ‚l’ – tymczasem słyszymy dźwięk ‚i’ potraktowany podobnie do ‚o’, krótkie ‚l’ i niemal niemą końcówkę ‚-ed’, określającą tryb dokonany czasownika.

Sprawia to wrażenie, jakby wokalista celowo pozostawiał słuchaczowi przestrzeń do możliwej interpretacji kluczowego słowa utworu jako zbliżonego do niego w wydźwięku i w pewnym stopniu także w znaczeniu zwrotu: ‚dissolution’ (‚roztwór’).

Znam dobrze twórczość wokalną Maynarda (TOOL, A Perfect Circle) i jego ponadprzeciętne umiejętności manipulowania znaczeniem i rytmiką słów. Niezależnie od rzeczywistej poprawności mojej interpretacji opisanego przed chwilą zabiegu, jestem w stanie przyjąć ją jako punkt wyjścia do równie kreatywnej zabawy słowem w języku ojczystym.

Ta specyficzna ekspresja wokalna artysty skłoniła mnie do poszukiwań polskiego odpowiednika pojedynczego, czterosylabowego słowa, będącego dobrym przekładem dla ‘disillusion’. Ponieważ nie znalazłem podobnego zwrotu w języku polskim – uznałem, że należy jakiś wymyślić.

Niniejszym pozwalam sobie na użycie w przekładzie autorskiego słowotworu „rozłudzenie” (roz-cieńczyć + -łudzić), będącego w mojej opinii wyrażeniem dobrze opisującym nasze ugruntowane wewnętrznie pozbywanie się złudzeń poprzez bierny udział w mechanicznym procesie rozpuszczenia substancji psyche w roztworze wirtualnej rzeczywistości.

ŹRÓDŁA:

OFICJALNY KLIP AUDIO UTWORU na YouTube

Utwór Disillusioned [Audio]
Wykonawca A Perfect Circle
Dostępny w YouTube na podstawie licencji udzielonej przez
UNIAO BRASILEIRA DE EDITORAS DE MUSICA – UBEM, ASCAP, LatinAutor – UMPG, LatinAutor, CMRRA, BMG Rights Management, LatinAutor – PeerMusic i inne stowarzyszenia zajmujące się prawami do muzyki (5)

TEKST ORYGINALNY UTWORU

Autorzy utworu: Maynard James Keenan / Billy Howerdel / Dave Sardy
Tekst utworu Disillusioned © Universal Music Publishing Group, BMG Rights Management

TŁUMACZENIE

Kajetan Wiecha | Kreatywny Kajetan (własne)

Tłumaczenie tekstu utworu oraz oficjalny klip audio publikuję wyłącznie w celach niekomercyjnych i edukacyjnych, zgodnie z prawem cytatu w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa oraz nauczanie.

Opuszczając niektórych Przyjaciół o pewnej Wczesnej Porze | J. Keats

kreatywne polskie tłumaczenie
| Kreatywny Kajetan

Na wiersz On leaving some Friends at an Early Hour natknąłem się, przeglądając ostatnio tom poezji angielskiego czarodzieja słowa z okresu romantyzmu, Johna Keats’a, jednego z najbardziej znanych (i uznawanego za jednego z najlepszych) anglojęzycznych poetów świata. Bezbłędne wprowadzenie w emocjonalną głębię, oryginalna rytmika i rozbudowane, kunsztowne słownictwo jego utworów literackich, w całości stanowią niełatwe, lecz niezwykle motywujące wyzwanie dla polskojęzycznego tłumacza.

Święto Zmarłych stanowi idealną okazję do tego, aby poczuć atmosferę romantycznego ducha i wrócić wspomnieniami do literackiej epoki burzy i naporu. John Keats w swoich utworach sięga po tradycję i mitologię pozostawione Brytyjczykom w spadku po Celtach, czytelnie opierając ton i tematykę niektórych ze swoich dzieł na przekazach dawnych bardów, łącząc ich melodię i treść ze świeżą elegancją układu wersów i swoimi oryginalnymi pomysłami. Czytaj dalej →

Kreatywna Lektura Muzyczna | Zapowiedź serii tłumaczeń

| Kreatywny Kajetan

Cześć, Kreatywni!

Wśród moich wpisów w Internecie zawierających tłumaczenia z języka angielskiego na przestrzeni ostatnich dwóch lat, szczególne miejsce w mojej twórczości zajmuje tłumaczenie tekstów piosenek.

Podczas nauki języka angielskiego teksty inspirujących utworów muzycznych były jednym z czynników najbardziej motywujących mnie do nauki nowych wyrażeń i zestawień słów, często rzadko spotykanych i dających wiele możliwości interpretacji.

Dlatego też przy okazji prowadzenia tego bloga postanawiam „wskrzesić” swoją wieloletnią działalność, która przyniosła mi już w życiu wiele satysfakcji i skutecznie poprowadziła mnie na nowe drogi intelektualnego rozwoju. Mam nadzieję tą częścią swojej pasji do nauki języków obdzielić także Was, czytelników mojego Bloga.

Czym jest Kreatywna Lektura Muzyczna?

Kreatywna Lektura Muzyczna to z pewnego punktu widzenia udostępniany przeze mnie zbiór materiałów dydaktycznych, służących do nauki języka angielskiego. Ma na celu odkrycie przed Wami nowych metod analizy i interpretacji treści artystycznych (jeśli jesteście tłumaczami czy językoznawcami), a także zainspirowanie wszystkich poznających język angielski do wykorzystania bogatego zbioru wiedzy na temat stosowania tego języka, zawartego w tekstach piosenek.

Często towarzyszą nam one najbliżej w życiu, niejako „wgrane” w nasze umysły, budząc emocje i wspomnienia — co jest idealną podstawą wszelkich skutecznych metod nauki, bo zapamiętujemy najlepiej te rzeczy, z którymi mamy jakiś związek emocjonalny. Nasze umysły rozpoznają tak zapamiętaną wiedzę jako najcenniejszą — jest to znana od wielu lat zasada funkcjonowania ludzkiej pamięci, potwierdzona wieloma badaniami psychologicznymi — dlaczego by więc nie wykorzystać jej do nauki języka?

Krótka historia tej serii

Kiedy dołączałem do platformy YouTube jako EarendirSylvan w 2011 roku – mój kanał zajmował się właśnie tłumaczeniem z języka angielskiego tekstów piosenek. To dzięki tłumaczeniu tekstów popularnych utworów muzycznych mój kanał zachęcił w krótkim czasie tysiące subskrybentów oraz osiągnął ponad 1 milion wyświetleń jednego z umieszczonych na nim filmów! (chodzi o tłumaczenie ‚Nothing Else Matters’ zespołu Metallica)

Nadałem wtedy serii tłumaczeń nazwę „Dobre Polskie Tłumaczenia„, uzasadniając ten tytuł faktem, że teksty piosenek, które wybierałem jako materiał do translacji były już dość często spotykane w Sieci z przełożeniem na język polski – jednak amatorski poziom niektórych przekładów w moim odczuciu nie tylko przesłaniał wiele z zawartych w tych piosenkach treści, które mieli w intencji przekazać ich autorzy anglojęzycznym słuchaczom. Niestaranne, mało wnikliwe tłumaczenie momentami potrafiło zniechęcić do dalszych poszukiwań, jakie towarzyszą odkryciom nowych treści i naszych indywidualnych metod ich interpretacji. Swoją wiedzą i dobrym, łatwym w realizacji pomysłem postanowiłem tę sytuację nieco odmienić.

To właśnie podczas prowadzenia tego kanału nauczyłem się odnajdować w poetyckich strukturach językowych „drugie dno”, czyli wyłapywać delikatne sugestie autorów co do innej interpretacji ich tekstów (jak drobne zmiany w wymowie, słowotwórstwo wykraczające poza utarte idiomy, czy wręcz odszyfrowywanie ‚ukrytych treści’, których nie sposób odnaleźć bez dogłębnej znajomości języka).

Zrozumiałem także, że poprzez popularne, wszystkim znane treści najłatwiej jest dotrzeć ze swoim przekazem do szerokiego grona — co dało mi masę pożytecznych wskazówek co do metod budowania społeczności na portalach społecznościowych (w czasach, gdy Facebook dopiero stawał się popularny) i w znacznym stopniu usprawniło moje umiejętności komunikacji z użytkownikami języka polskiego i angielskiego z całego świata.

Później, ze względu na dbałość o prawa autorskie twórców piosenek (i związane z tym prawem blokady niektórych treści pomimo umieszczenia w opisach filmów informacji o ‚uczciwym użytkowaniu w celach edukacyjnych’) postanowiłem zawiesić działanie swojego kanału na YouTube.

Serię tłumaczeń przeniosłem na swoją stronę Facebook, pod nową nazwą „Zapraszam Do Muzycznej Lektury„, gdzie przybrała ona formę notatek załączanych do strony równolegle z moimi postami. Jednak ze względu na fakt, że Notatki do dzisiaj są mało widoczną i trudną w szerszej promocji formą przekazu (wyparte przez znacznie lepiej działające Relacje) – zasięg informacji był niezwykle nikły – dlatego zrezygnowałem i z tej metody prowadzenia serii.

To prowadzi nas już do tej chwili, gdy czytacie ten wpis na moim Blogu. To tutaj będę kontynuował serię w nowym formacie — i mam szczerą nadzieję, że w tym formacie już na lata ona tu pozostanie. 🙂

Jak to będzie obecnie wyglądać?

Zakładam bardzo prostą strukturę tej serii, aby maksymalnie ułatwić korzystanie z niej albo jako z pomocy dydaktycznej, albo jako po prostu przyjemnej lektury dla wszystkich zainteresowanych.

Każdy wpis z serii będzie zawierał link do utworu umieszczonego na serwisie YouTube przez właściciela praw autorskich do danej piosenki (doczekaliśmy się po latach legalnego dostępu do popularnych utworów znanych artystów — dziękuję Google, YouTube i oczywiście Artystom, że wspólnie umożliwili nam taką rewolucję w dostępie do informacji). Pod linkiem znajdziecie tytuł piosenki i jej kolejne wersy w dwóch językach — moje autorskie polskie tłumaczenie, oraz umieszczony pod nim oryginalny fragment — dokładnie tak, jakby polski tekst stanowił ‚napisy’ umieszczone nad treścią angielską.

Pod koniec każdego utworu — dla najbardziej ciekawskich — będę jeszcze umieszczał notę od tłumacza, w której będzie można dowiedzieć się, co skłoniło mnie do zastosowania konkretnego tłumaczenia odpowiednich słów, zwrotów czy zastosowania odpowiadającej angielskiemu oryginałowi rytmiki tekstu w języku polskim. W tej ostatniej sekcji znajdziecie także ciekawostki i fakty dotyczące treści danego utworu, dlatego zachęcam do przeczytania każdego wpisu „od deski do deski”.

Wszystkie umieszczone na moim Blogu odcinki serii
znajdziecie umieszczone dla Waszej wygody
w jednym miejscu — na stronie kategorii

[ Kreatywna Lektura Muzyczna ]

Tradycyjnie więc, choć nadążając z duchem czasów :
Zapraszam do Kreatywnej Lektury Muzycznej !

_____

Źródła :

Fotografia tytułowa : ‚Abbroad’ – ilustracja własna; szczegóły na stronie w portfolio

PORADA OD GĄSIENICY | Alicja w Krainie Czarów – L. Carroll

| Kreatywny Kajetan

W tym wpisie prezentującym kreatywne polskie tłumaczenia ciekawych książek z zakresu rozwoju duchowego podzielę się z Wami tłumaczeniem fragmentu jednej z najważniejszych pozycji z kategorii literatury fantastycznej. Książka to „Alicja w Krainie Czarów” Lewis Carroll, a tytułowa „porada od Gąsienicy” jest jednym z bodaj najbardziej intrygujących rozdziałów tej opowieści, w którym Alicja stara się wyjaśnić stan związany z odkrywaniem swojej tożsamości i odnajdowaniem świadomej siebie w świecie stworzonym przez wyobraźnię.

Znajdujemy tu ciekawy wymiar psychologiczny tej opowieści dla dzieci i dorosłych. Alicja tłumaczy się bowiem bardziej sama przed sobą, aniżeli przed palącym fajkę wodną na szczycie wielkiego grzyba rozmówcą, aby wytłumaczyć istotę swojej tożsamości, w świecie stworzonym przez jej wyobraźnię.

W symbolicznej formie mamy tu więc ujęty początek procesu nawiązywania szczerego i głębokiego kontaktu ze swoją właściwą jaźnią, rozpoczęty przez wątpliwość prowadzącą do poszukiwań wewnętrznego oparcia w osobowości: Co jest tak naprawdę rzeczywiste w otaczającym mnie świecie, a co stanowi wytwór mojej wyobraźni bądź niezintegrowaną zmianę zachodzącą we wnętrzu i przejawiającą się w świecie wokół?

Rozdział V
PORADA OD GĄSIENICY

Ten Gąsienica i Alicja przyglądali się sobie przez jakiś czas w milczeniu. Wreszcie Ten Gąsienica wyjął końcówkę fajki z ust, po czym zwrócił się do dziewczyny ociężałym, zaspanym głosem.
— Kimże *Ty* jesteś? — zapytał Ten Gąsienica.
Nie był to zachęcający początek rozmowy. Alicja odparła, raczej nieśmiało
— Ja… Ja ledwie wiem, proszę Pana, na dokładnie tę chwilę… Wiem choć kim *byłam* gdy zbudziłam się tego poranka, jednak myślę, że od tamtego czasu zmieniłam się już kilkukrotnie.
— Co masz na myśli, mówiąc to? — zapytał surowo Ten Gąsienica. — Wytłumacz się!

— Ja… nie mogę wytłumaczyć *siebie*, obawiam się, proszę Pana — rzekła Alicja — bo ja nie jestem *sobą*, widzi Pan.

— Nie widzę. — stwierdził w odpowiedzi Ten Gąsienica.
— Obawiam się, że nie potrafię tego dokładniej wyjaśnić… — odpowiedziała Alicja grzecznym tonem — gdyż ja nie potrafię tego pojąć sama z siebie, tak na sam początek.

Do tego występowanie w tak wielu różnych wymiarach podczas jednego tylko dnia bywa niezwykle mylące.
(…)

‚Alicja w Krainie Czarów’ — Lewis Carroll

Pierwsza świadoma konfrontacja z tym dylematem zwykle stanowi spore wyzwanie, zwłaszcza dla ludzi wysoko wrażliwych bądź narażonych na zaburzenia psychiczne związane z definicją osobowości. Jest ona zaś nieodłącznym elementem procesu transcendentalnego (związanego z przekraczaniem etapów w procesie przekształcania swojej osoby), z którym spotykają się wszyscy zaangażowani w rozwój duchowy poszukiwacze na wielu różnych polach. Z dylematem „co jest prawdziwe?” zmagają się na pewnym etapie uczestnicy sesji z psychoterapeutą, lecz także eksplorujący mistycyzm badacze i artyści. Temat ten ma kluczowe znaczenie w zdrowym rozwoju osobowości. To dlatego, iż zrozumienie tego, co stanowi dla nas solidne i rzeczywiste punkty oparcia w świecie: jednocześnie w naszym wnętrzu oraz w świecie objawiającym się na zewnątrz, jest niezbędne w procesie integracji spójnej osobowości.

W stanie harmonii i zrozumienia, dorosła Alicja zapewne odpowiedziałaby na ten ukryty w dociekliwych pytaniach Gąsienicy ‚haczyk’ z pełnym przekonaniem: „Nie wiem.” albo „Jestem, kim jestem.”

Świadomej Kreacji!
🙏

Źródło

Tekst oryginalny i fotografia:
‚Alice’s Adventures in Wonderland / Through the Looking-Glass’, Lewis Carroll.

Strona książki na portalu czytelniczym GoodReads.com :
[ Alice’s Adventures in Wonderland / Through the Looking-Glass ]

Strona książki na portalu czytelniczym LubimyCzytac.pl :
[ http://lubimyczytac.pl/ksiazka/4936287/alicja-w-krainie-czarow ]