Przed nami kolejne Kreatywne Polskie Tłumaczenie interesującego wykładu na YouTube. Tym razem przedstawiam Wam autora książek i mentora z kręgu rozwoju duchowego, twórcy światowego bestsellera „Potęga Teraźniejszości” : Eckharta Tolle. W pierwszym odcinku swojej serii wykładów „Pozostawanie w Świadomości w Obliczu Przeciwności” Eckhart Tolle odwołuje się do treści swoich dotychczasowych nauczań oraz do biblijnej przypowieści, aby podzielić się z nami swoimi osobistymi doświadczeniami na temat uważnej obecności w bieżącym momencie.
Świadomość chwili obecnej może stanowić remedium na lęk i stres, które często pojawiają się w obrębie naszego ciała emocjonalnego w obliczu obecnych zmian na globalną skalę. Z powodu izolacji w wyniku globalnej epidemii i zachęcania do pozostawania w domach, wykłady są obecnie udostępniane za darmo.
Potęga Teraźniejszości | kilka słów o autorze i książce
Eckhart Tolle jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej oryginalnych i inspirujących przewodników duchowych naszych czasów. Podróżuje i naucza na całym świecie. Eckhart nie jest powiązany z żadną konkretną religią ani tradycją, a raczej nie wyklucza żadnej. Jego głębokie, ale proste i praktyczne nauki pomogły tysiącom ludzi osiągnąć wewnętrzny spokój, uzdrowienie i spełnienie w ich życiu.
U podstaw nauk Eckharta Tolle leży transformacja indywidualnej i zbiorowej ludzkiej świadomości – proces czasami określany przez niezależne media jako ‚globalne przebudzenie duchowe’.
Eckhart Tolle jest autorem książki „Potęga Teraźniejszości” (‚The Power of Now’), bestsellera New York Times, która została przetłumaczona na 32 języki i stała się jedną z najbardziej wpływowych książek duchowych naszych czasów. W swojej najnowszej książce „A New Earth” ukazuje, jak przekroczenie ludzkiego stanu świadomości utwierdzonego w ego jest nie tylko niezbędne dla osiągnięcia osobistego szczęścia — ale także staje się kluczem do znacznego ograniczenia skali konfliktu i cierpienia na całym świecie.
To, co uważasz za przeszłość, jest zachowywanym w umyśle, pamięciowym śladem minionej Teraźniejszości. Ilekroć wspominasz przeszłość, wskrzeszasz ten ślad – i wskrzeszasz go TERAZ.
Przyszłość to wyimaginowane Teraz, umysłowa projekcja. Kiedy przyszłość nadchodzi, pojawia się jako Teraźniejszość. Kiedy myślisz o przyszłości, myślisz o niej TERAZ.
To jasne, że przeszłość i przyszłość same przez się nie są rzeczywiste. Podobnie jak księżyc nie świeci własnym światłem, tylko odbija blask słońca, tak też przeszłość i przyszłość są tylko bladym odbiciem blasku, mocy i rzeczywistości wiekuistego Teraz. Ich rzekomo rzeczywiste istnienie zapożyczone jest od Teraźniejszości”.
Eckhart Tolle | „Potęga Teraźniejszości”
Opis książki „Potęga Teraźniejszości”, więcej informacji na jej temat, oraz moją recenzję tej pozycji znajdziecie na polskim portalu czytelniczym LubimyCzytac.pl pod linkami w poniższym cytacie:
Eckhart Tolle jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej oryginalnych i inspirujących przewodników duchowych naszych czasów. Jego głębokie, ale proste i praktyczne nauki pomogły tysiącom ludzi osiągnąć wewnętrzny spokój, uzdrowienie i spełnienie w ich życiu.
U podstaw nauk Eckharta Tolle leży transformacja indywidualnej i zbiorowej ludzkiej świadomości – globalne przebudzenie duchowe.
„Potęga Teraźniejszości” (‚The Power of Now’), najbardziej znana książka Eckharta Tolle, to bestseller New York Times, która została przetłumaczona na 32 języki i stała się jedną z najbardziej wpływowych książek duchowych naszych czasów – w mojej opinii, całkowicie zasłużenie.
Świadomość chwili obecnej może stanowić remedium na lęk i stres, które często pojawiają się w obrębie naszego ciała emocjonalnego w obliczu obecnych zmian na globalną skalę. Z powodu izolacji w wyniku stanu globalnej epidemii i zachęcania nas do pozostawania w swoim wnętrzu, serdecznie polecam właśnie teraz obdarzyć większą uwagą tę niezwykłą pozycję literacką.
Kolejny odcinek cyklu, w którym dzielę się szczegółowym autorskim tłumaczeniem i interpretacją tekstów popularnych utworów muzycznych, będzie utrzymany w zimowej atmosferze refleksji, jak przystało na dzień, który powtarza się w kalendarzu raz na cztery lata. Prawdopodobnie każdy z nas kiedyś słyszał ten popularny utwór — czy jednak byliśmy w stanie uchwycić głęboki przekaz oryginalnego tekstu i teledysku oraz dostrzec w nich subtelnie ukryte symbole, przykryte falującymi w pustynnym wietrze szatą i włosami czarnej Madonny?
W tej odsłonie tłumaczenie tekstu utworu Madonny — ‚Frozen’ | ‚Zmarznięty’ w „nieco bardziej poetyckim” wydaniu — postarałem się, aby polskie tłumaczenie odpowiednio wydobyło rytmikę słów i zmyślnie przesłonięte woalem tajemnicy treści. W przypisach umieszczam tłumaczenie dosłowne niektórych spośród fragmentów, w których zdecydowałem się użyć zwrotów synonimicznych, choć mogących wprowadzać w błąd osoby znające język angielski w średnim stopniu i chcących uczynić z tego tłumaczenia pomoc dydaktyczną.
Zapraszam do Muzycznej Lektury! — Kreatywny Kajetan
Frozen Zmarznięty
You only see what your eyes want to see
Widzisz to co w twoim wzroku chce tkwić How can life be what you want it to be
Jak życie ma być tym którym chcesz żyć
You’re frozen Zmarznięty When your heart’s not open Z sercem swym zamkniętym*
You’re so consumed with how much you get Pochłania cię to jak wiele masz You waste your time with hate and regret
Marnujesz czas na nienawiść i żal You’re broken
Rozdarty** When your heart’s not open
Z sercem nie otwartym
Mm, if I could melt your heart ॐ*** gdybym stopić mogła twe serce Mm, we’d never be apart
ॐ nie rozdzieliłoby nas nic więcej Mm, give yourself to me
ॐ siebie oddaj mnie Mm, you hold the key
ॐ zatrzymaj klucz****
|
Now there’s no point in placing the blame Już traci sens osądzanie wzajemnie And you should know I suffer the same I proszę wiedz, dźwigam to samo brzemię***** If I lose you Jeśli stracę ciebie My heart will be broken Serce me przepadnie
|
Love is a bird, she needs to fly Miłość to ptak, wznosić się chce Let all the hurt inside of you die Pozwól by ból cały w tobie zgasł wnet
You’re frozen Zmarznięty When your heart’s not open
Z sercem swym zamkniętym
|
Mm, if I could melt your heart ॐ gdybym stopić mogła twe serce Mm, we’d never be apart
ॐ nie rozdzieliłoby nas nic więcej Mm, give yourself to me
ॐ siebie oddaj mnie Mm, you hold the key
ॐ zatrzymaj klucz
|
You only see what your eyes want to see
Widzisz to co w twoim wzroku chce tkwić How can life be what you want it to be
Jak życie ma być tym którym chcesz żyć You’re frozen Zmarznięty When your heart’s not open Z sercem swym zamkniętym
Mm, if I could melt your heart ॐ gdybym mogła stopić twe serce Mm, we’d never be apart
ॐ nie rozdzieliłoby nas nic więcej Mm, give yourself to me
ॐ siebie oddaj mnie Mm, you hold the key
ॐ zatrzymaj klucz
Mm, if I could melt your heart ॐ gdybym stopić mogła twe serce Mm, we’d never be apart
ॐ nie rozdzieliłoby nas nic więcej Mm, give yourself to me
ॐ siebie oddaj mnie Mm, you hold the key ॐ ty trzymasz klucz …****
|
Czy mogłabym rozpuścić twe serce******
|
przypisy
* — Z sercem swym zamkniętym — dosłownie: ‚When your heart’s not open‚ = ‚Gdy Twe serce nie jest otwarte’.
** — Rozdarty — dosłownie ‚broken‚ może oznaczać ‚złamany / zepsuty / zniszczony / załamany / w stanie bankructwa‚ — na potrzeby rytmiki użyłem jednak słowa, które w j. angielskim poprawniej określałoby użyte słowo ‚torn‚
*** — ॐ (czyt. ‚OuM’) — według tradycyjnej hinduskiej scholastyki religijnej, jest to pierwotny dźwięk Wszechświata — głoska, od której wywodzą się wszystkie znane głoski, a więc także wszystkie słowa znane ludziom. Dźwięk ten jako samodzielne sanskryckie słowo oznacza nieskończoną Harmonię w stanie idealnej równowagi. Jest powszechnie używany jako inwokacja w hinduskich mantrach (niczym polski wołacz : „O, …!”), a w praktykach medytacyjnych jako dźwięk balansujący głos i oddech, a to ze względu na sposób, w jaki idealnie wykorzystuje narządy mowy w stanie swobodnego przepływu powietrza przez otwartą krtań i gardło (dźwięk ‚O’ lub ‚A’), zostając płynnie zamkniętym przez proste zamknięcie ust (które jest wtedy słyszane jako nosowe ‚M’) — spróbuj i Ty.
Madonna w tym utworze wydobywa rozpoczynające każdy werset refrenu „Mm” dokładnie w taki sposób, w jaki brzmi prawidłowo „zamknięte” OuM — oraz w pewnym momencie załączonego powyżej oficjalnego teledysku ukazuje tatuaż z zapisem ॐ na swojej dłoni. Nie mogłem się więc powstrzymać przed tym, aby przy okazji tłumaczenia na polski o tym dźwięku nie wspomnieć. 😉
**** — zatrzymaj klucz / ty trzymasz klucz — szerzej na temat tej poprawnej na obydwa sposoby polskiej interpretacji tego samego wyrażenia w języku angielskim — poniżej w sekcji nota tłumacza.
***** — dźwigam to samo brzemię — dosłownie: „And you should know I suffer the same” = „I powinieneś wiedzieć, że cierpię tak samo„.
****** — Czy mogłabym rozpuścić twe serce — angielski wyraz ‚if‚ można rozumieć zarówno jako wstęp do zdania w formie przypuszczającej (‚gdyby‚), jak i jako wstęp do pytania (‚czy‚) — tak więc interpretacja znów jest tu po stronie tłumacza, w oparciu o przyjęty kontekst.
nota tłumacza
Najistotniejszym bodaj elementem tego tekstu, który rzuca nowe światło na zrozumienie jego przekazu, gdy zostanie dostrzeżony w oryginalnym angielskim zapisie, jest podwójne znaczenie kończącego refren zwrotu ‘you hold the key’ :
you hold the key = forma oznajmująca: ty trzymasz klucz you hold the key = forma rozkazująca: potrzymaj / zatrzymaj klucz
W języku angielskim formę rozkazującą zdania możemy utworzyć w bardzo prosty sposób — po prostu stosując bezokolicznik, który może (choć nie musi) zostać uzupełniony o zaimek osobowy (np. ‚take it‚ = ‚bierz to‚) — jednak zwyczajowe przyjęcie bezokolicznika jako formy rozkazującej zostaje poprawnie osadzone w kontekście jedynie w przypadku, gdy osoba, do której kierujemy prośbę / rozkaz to ‚ty’ lub ‚wy’ (czyli jak w powyższym tekście — ‚you’). Z tego względu często forma zdania zawierającego bezokolicznik oraz zaimek ‚you‚ jest traktowana jako podkreślenie przez mówiącego, że ten ma na myśli formę oznajmującą.
W kontekście refrenu tego utworu łatwo jest zinterpretować dowolnie sekwencję zdań ‚Give yourself to me | You hold the key‚ jako albo dwukrotnego użycia formy rozkazującej z rzędu, albo podkreślenia przy pomocy zaimka ‚you‚, że drugie zdanie jest oznajmujące, nie rozkazujące. Obie metody interpretacji są w tym przypadku poprawne.
Wychodząc jeszcze na moment z retoryki dydaktycznej i zwracając się ponownie w kierunku poetyckiej i osobistej interpretacji tego mistrzowsko wyśpiewanego tekstu w akompaniamencie genialnego teledysku, podsumuję to tłumaczenie następująco :
Jeśli unosząca się nad powierzchnią pustyni Madonna w rozwianych czarnych szatach i włosach mówi do Ciebie : ‚Jesteś zmarznięty, gdy twe serce nie jest otwarte‚, po czym prosi abyś oddał jej swoją osobowość w opiekę (‚Give your Self to me‚), sugerując przy tym, abyś ‚zostawił sobie klucz‚ …
Czyż nie jest to idealne odbicie nieświadomego działania wypartego żeńskiego pierwiastka psyche mężczyzny, który w formie sennej wizji pozwala zrozumieć jak poprawnie wyrażać swoje męskie emocje („otworzyć serce”) poprzez pozbycie się irracjonalnego lęku przed okazywaniem światu świadomie swojej męskiej (ludzkiej) wrażliwości (ten właśnie lęk symbolizuje „klucz”) ? Jak dla mnie — owszem.
Jednym zdaniem — utwór ten rozumiem jako skierowaną do ‚nieczułych’ mężczyzn lekcję otwartego wyrażania emocji poprzez zastąpienie lęku pełnym zaufaniem kobiecemu miłosierdziu — lekcję ujętą w niemal idealnej formie.
Czy mógłbym w ten sposób stopić Twe serce?
ŹRÓDŁA:
OFICJALNY KLIP WIDEO UTWORU na YouTube
Utwór Frozen WykonawcaMadonna Album Ray Of Light (LP) | Frozen (Single) Autorzy Madonna, Patrick Leonard Reżyser klipu Chris Cunningham
Dostępny w YouTube na podstawie licencji udzielonej przez
WMG (w imieniu wytwórni Warner Records Label); Warner Chappell, LatinAutor, ASCAP, EMI Music Publishing, LatinAutor – SonyATV, SOLAR Music Rights Management, UNIAO BRASILEIRA DE EDITORAS DE MUSICA – UBEM, PEDL, LatinAutor – Warner Chappell, AMRA, Sony ATV Publishing, CMRRA, UMPI i inne stowarzyszenia zajmujące się prawami do muzyki (14)
Tłumaczenie tekstu utworu oraz oficjalny klip audio publikuję wyłącznie w celach niekomercyjnych i edukacyjnych, zgodnie z prawem cytatu w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa oraz nauczanie.
| Złączmy się Razem |
| Teraz już | | Och tak |
|W Słodkiej Harmonii |
Tegoroczne Przesilenie jest dla mnie, i dla wielu z Was zapewne też, wyjątkowym czasem sprzyjającym głębokiej refleksji, wielkim przemianom i uwolnieniu pokładów twórczej myśli.
W pędzącym coraz szybciej świecie warto ten spokojny czas wykorzystać, aby przystanąć na chwilę, uciszyć myśli, otoczyć się poczuciem bezpieczeństwa, ciepłem swoim i swoich bliskich oraz niezachwianą wiarą w to, że kolejny rok znów przyniesie nam i całemu światu dostatek słodkich owoców naszej wspólnej Świadomej Kreatywności.
Odpoczywając od biegu w świątecznej zadumie pamiętajmy zawsze, jak ważnym jest aby obdzielać innych naszymi dobrymi życzeniami i pozytywną energią.
Pamiętajmy o tym, że co dzień *wspólnie* tworzymy nowy, lepszy świat, niezależnie od różniących nas wyznań, kultur i doświadczeń.
Wraz z twórczym tłumaczeniem nietypowej ‚kolędy świątecznej’ z 1993 roku, w wykonaniu mało znanej dziś grupy Ukochani (The Beloved), z raczej rzadko słyszanego w całości albumu pt. Świadomość (Conscience) …
Z całego serca życzę Nam wszystkim
spokojnego i pełnego inspiracji
Świątecznego Czasu, w miłym gronie rodziny, bliskich i prawdziwych Siebie.
— Kajetan
W tej odsłonie tłumaczenie tekstu utworu grupy The Beloved — ‚Sweet Harmony’ | ‚Słodka Harmonia’. Więcej na temat serii w pierwszym wpisie z kategorii Kreatywna Lektura Muzyczna.
Zapraszam do Muzycznej Lektury! — Kreatywny Kajetan
Sweet Harmony Słodka Harmonia
Is it right or wrong Prawość to czy błąd
Try to find a place Szukać nadal miejsc
We can all belong? Na nasz wspólny dom?
Be as one Jednym być
Try to get on by Budować zrozumienie
If we unify? Poprzez zjednoczenie
We should really try… Może spróbujmy naprawdę
All this time Cały czas Spinning round and round Krążąc z kąta w kąt Made [ the same mistakes ] Popełniamy { wciąż } That we’ve { always } found [ Ten sam wieczny błąd ] Surely now Śmiało dziś We could move along Iść możemy wprzód Make a better world? Czyniąc lepszym świat? No it can’t be wrong To nie może być zły krok
|
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
|
Time is running out Czas ucieka nasz
Let there be no doubt Niewątpliwie już
We should sort things out Ułożyć mamy ruch
If we care Jeśli dbamy
Like we say we do Jak mówimy tu
Not just empty words Nie garść pustych słów
For a week or two Na tydzień do dwóch
Make the world Uczyń świat
Your priority Priorytetem swym
Try to live your life Spróbuj życiem żyć
Ecologically Ekologicznym
Play a part Rolę swą …
In a greater scheme … wciel | W plan wielki ten
Try to live the dream Spróbuj spełnić sen
On a wider scene Na wielkiej ze scen
|
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
|
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Let’s come together Złączmy się razem
Right now Teraz już
Oh yeah Och tak
In sweet harmony W słodkiej harmonii
Oh yeah Och tak Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
Oh yeah Och tak
Oh yeah… Och tak…
|
ŹRÓDŁA:
OFICJALNY KLIP WIDEO UTWORU na YouTube
Utwór Sweet Harmony
Wykonawca The Beloved
Album Single File (Conscience)
Dostępny w YouTube na podstawie licencji udzielonej przez
NewStateEntLtd (w imieniu wytwórni New State Music); EMI Music Publishing, LatinAutor – SonyATV, LatinAutor, UMPG Publishing, UNIAO BRASILEIRA DE EDITORAS DE MUSICA – UBEM, CMRRA, ASCAP, Ultra Publishing, Downtown Music Publishing i inne stowarzyszenia zajmujące się prawami do muzyki (13)
Tłumaczenie tekstu utworu oraz oficjalny klip wideo publikuję wyłącznie w celach niekomercyjnych i edukacyjnych, zgodnie z prawem cytatu w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa oraz nauczanie.
Przed Wami pierwszy z serii wpisów cyklu, w którym dzielę się szczegółowym autorskim tłumaczeniem i interpretacją tekstów popularnych utworów muzycznych. W tej odsłonie tłumaczenie tekstu utworu grupy A Perfect Circle — ‚Disillusioned’ | ‚Rozłudzeni’. Więcej na temat serii w pierwszym wpisie z kategorii Kreatywna Lektura Muzyczna.
Zapraszam do Muzycznej Lektury! — Kreatywny Kajetan
Disillusioned Rozłudzeni
(Dope-dope-dopamine, on dopamine…) (Doping-ćpanie-dopamina, na dopaminie…)*
We have been overrun by our animal desire Zostaliśmy przejęci** przez nasze zwierzęce pragnienie
Addicts of the immediate keep us obedient and unaware Uzależnieni od natychmiast utrzymują nas w posłuszeństwie i nieuwadze
Feeding this mutation, this Pavlovian despair Karmiąc tę mutację, tę rozpacz Pawłowa***
We’ve become disillusioned Staliśmy się rozłudzeni
So we run towards anything glimmering Więc pędzimy ku wszystkiemu co błyszczy
|
Time to put the silicon obsession down Czas odstawić tę krzemową obsesję****
Take a look around, find a way in the silence Rozejrzeć się, odnaleźć drogę w ciszy
Lie supine away with your back to the ground Ułożyć na wznak plecami na ziemi
Dis- and re-connect to the resonance now Roz- i po-łącz się teraz z wibracją
You were never an island Nigdy nie byłeś wyspą
Unique voice among the many in this choir Wyjątkowy głos wśród wielu w tym chórze
Tuning into each other, lift all higher Dostrajając je z sobą, unieś wszystkie ku górze*****
|
(Dopamine, on dopamine…) (Dopamina, na dopaminie…)
Willingly been re-wired by clever agents within Własnowolnie przetaktowani przez sprytne wewnętrzne czynniki
Looping our reflections, our obsessions draw us in Zapętlając nasze refleksje, nasze obsesje wciągają nas
Fix and fixation, no sentience beyond Umiejscowienie i utrwalenie, żadnego pojęcia ponad to
We’ve become disillusioned Staliśmy się rozłudzeni
So we dive like crows towards anything glittering Więc nurkujemy jak wrony ku wszystkiemu co się świeci
|
Time to put the silicon obsession down Czas odstawić tę krzemową obsesję
Take a look around, find a way in the silence Rozejrzeć się, odnaleźć drogę w ciszy
Lie supine away with your back to the ground Ułożyć na wznak plecami na ziemi
Dis- and re-connect to the resonance now Roz- i po-łączyć się z wibracją teraz
You were never an island Nigdy nie byłaś wyspą
Unique voice among the many in this choir Wyjątkowy głos wśród wielu w tym chórze
Tuning into each other, lift all higher Dostrajając się do siebie, unieśmy wszystkie ku górze
|
przypisy
* — dopamina — jest neuroprzekaźnikiem wytwarzanym w mózgu i rdzeniu kręgowym; obok serotoniny jest traktowana jako jeden z najważniejszych czynników pozwalających na pracę tzw. ‚układu nagrody‚ w mózgu, który odgrywa istotną rolę w grupie procesów mózgowych, kontrolujących działanie procesów motywacji, pożądania i pragnienia.
Poziom dopaminy wpływa między innymi na takie stany i funkcje organizmu, jak nastrój, sen, uczenie się, ruch, koncentracja, uważność, przepływ krwi.
Zbalansowany poziom dopaminy w organizmie umożliwia płynne wykonanie działań odruchowych bez udziału świadomości oraz reguluje poziom adrenaliny, co wpływa na usprawnienie efektywności naszych nawykowych działań i upewnia mózg, że znajduje się on w tzw. ‚strefie komfortu’, nie zaś w stanie ‚walki lub ucieczki’.
Wyższy niż zwyczajowy poziom dopaminy najczęściej prowadzi do poczucia euforii, błogości oraz zwiększonej motywacji i koncentracji. Z tego powodu wszystko, co ją wyzwala, może uzależniać, podobnie jak silne substancje euforyczne.
** — przejęci (‚overrun’) — prawdopodobnie najbliższe intencji autora jest znaczenie tego słowa w kontekście synonimicznego „przeprogramowani” – programy wykonywane w danej chwili w pamięci maszyny np. komputera, są „uruchomione” w języku polskim, w języku angielskim natomiast „biegną” (‚run’ – biec). Nadpisanie algorytmu sterującego jednym programem przez aktualizację / wirus, sprawia że program zostaje „przejęty”, a nowa jego wersja „biegnie ponad” (‚over-run’) wersją działającą do tej pory.
*** — rozpacz Pawłowa — chodzi o odniesienie do tzw. „odruchu psa Pawłowa”, czyli odruchu warunkowego ; jest to rodzaj reakcji jednostki na bodziec, do którego jest ona przyzwyczajona poprzez systematyczne warunkowanie.
W przypadku „psa Pawłowa” była to produkcja śliny u psów, które w wyniku przeprowadzonego na początku XX wieku eksperymentu zostały przyzwyczajone do tego, że za każdym razem gdy słyszą dźwięk dzwonka, niebawem otrzymają jedzenie — po regularnym powtarzaniu eksperymentu, psy biorące w nim udział zaczęły produkować duże ilości śliny na sam słyszany dźwięk dzwonka, nawet jeśli w chwilę po nim nie dostawały jedzenia.
W tym ciekawym zestawieniu słów autor sugeruje, że w wyniku obecności (czy braku) pewnych zaprogramowanych nawykowo bodźców, reagowanie emocją — rozpaczą — również może stać się rodzajem odruchu warunkowego.
**** — krzemowa obsesja — komórki nerwowe wytwarzają dopaminę w większych ilościach, kiedy wykonujemy jakieś nawykowe działanie związane z natychmiastową gratyfikacją dla układu nerwowego, który przekonuje mózg, iż znajdujemy się wtedy w ‚strefie komfortu’. Przykładami takich działań mogą być zarówno regularne ćwiczenia fizyczne czy medytacja, jak i zjedzenie słodyczy czy zażycie innej używki, do której nasze ciało zostało przyzwyczajone.
Co ciekawe (i istotne dla interpretacji tekstu tego utworu) ostatnie badania naukowe ukazały, że jednym z takich nawykowych działań, powodujących wyjątkowo duże wyrzuty dopaminy w ciele, jest przeglądanie (zwłaszcza na dotykowym ekranie smartfona) ściany na profilu społecznościowym, połączone z szybkim pozostawianiem ‚polubień’. „Krzemowy” — czyli silikonowy — jest odniesieniem do materiału, z którego wykonane są nasze telefony i komputery, umożliwiające nam realizację tego swoistego uzależnienia.
Zaburzenia w poziomie dopaminy w ciele prowadzą do pogłębienia stresu, zaburzeń koncentracji i problemów z motywacją. Udowodniono, że niedobór dopaminy lub stałe utrzymywanie jej wysokiego poziomu wpływa bezpośrednio na możliwość wystąpienia szeregu zaburzeń psychicznych i chorób, takich jak depresja, nadpobudliwość, stany lękowe, czy apatia.
***** — dostrajając je z sobą, unieś wszystkie ku górze — tutaj mamy bardzo ciekawe odniesienie do zjawiska występującego w chórze wykorzystującym tzw. ‚śpiew biały’ lub ‚śpiew gardłowy’ — jeśli uczestnikom chóru uda się zestroić wibrację i natężenie swoich indywidualnych głosów, w przestrzeni pomiędzy chórzystami wytwarza się interesujące wrażenie słuchowe. Polega ono na tym, że różne głosy słyszalnie ‚łączą się w jeden’, znacząco wzrasta wtedy odczuwane natężenie tego ‚połączonego głosu’ oraz powstaje złudzenie, jakoby ten ‚połączony głos’ znajdował się w fizycznej przestrzeni wyżej, niż uczestnicy chóru zestrojonych ze sobą głosów.
nota tłumacza
Zaskakujące polskie słowotwórstwo w tytule utworu wynika ze spostrzeżenia ciekawej zbieżności fonetycznej i znaczeniowej angielskich słów ‘disillusion’ i ‘dissolution’ :
W kontekście liryki całego utworu, na wykazane wyżej podobieństwo naprowadziło mnie zwrócenie uwagi na sposób, w jaki Maynard Keenan (wokalista) wyjątkowo intonuje słowo ‘disillusioned’ w refrenie.
Zgodnie z regułami akcentowania w amerykańskim angielskim, nacisk powinien być tu położony na dźwięk ‚u’ i przedłużenie poprzedzającego go zestawu dwóch głosek ‚l’ – tymczasem słyszymy dźwięk ‚i’ potraktowany podobnie do ‚o’, krótkie ‚l’ i niemal niemą końcówkę ‚-ed’, określającą tryb dokonany czasownika.
Sprawia to wrażenie, jakby wokalista celowo pozostawiał słuchaczowi przestrzeń do możliwej interpretacji kluczowego słowa utworu jako zbliżonego do niego w wydźwięku i w pewnym stopniu także w znaczeniu zwrotu: ‚dissolution’ (‚roztwór’).
Znam dobrze twórczość wokalną Maynarda (TOOL, A Perfect Circle) i jego ponadprzeciętne umiejętności manipulowania znaczeniem i rytmiką słów. Niezależnie od rzeczywistej poprawności mojej interpretacji opisanego przed chwilą zabiegu, jestem w stanie przyjąć ją jako punkt wyjścia do równie kreatywnej zabawy słowem w języku ojczystym.
Ta specyficzna ekspresja wokalna artysty skłoniła mnie do poszukiwań polskiego odpowiednika pojedynczego, czterosylabowego słowa, będącego dobrym przekładem dla ‘disillusion’. Ponieważ nie znalazłem podobnego zwrotu w języku polskim – uznałem, że należy jakiś wymyślić.
Niniejszym pozwalam sobie na użycie w przekładzie autorskiego słowotworu „rozłudzenie” (roz-cieńczyć + -łudzić), będącego w mojej opinii wyrażeniem dobrze opisującym nasze ugruntowane wewnętrznie pozbywanie się złudzeń poprzez bierny udział w mechanicznym procesie rozpuszczenia substancji psyche w roztworze wirtualnej rzeczywistości.
ŹRÓDŁA:
OFICJALNY KLIP AUDIO UTWORU na YouTube
Utwór Disillusioned [Audio] Wykonawca A Perfect Circle Dostępny w YouTube na podstawie licencji udzielonej przez
UNIAO BRASILEIRA DE EDITORAS DE MUSICA – UBEM, ASCAP, LatinAutor – UMPG, LatinAutor, CMRRA, BMG Rights Management, LatinAutor – PeerMusic i inne stowarzyszenia zajmujące się prawami do muzyki (5)
TEKST ORYGINALNY UTWORU
Autorzy utworu: Maynard James Keenan / Billy Howerdel / Dave Sardy
Tłumaczenie tekstu utworu oraz oficjalny klip audio publikuję wyłącznie w celach niekomercyjnych i edukacyjnych, zgodnie z prawem cytatu w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika, analiza krytyczna lub naukowa oraz nauczanie.
W tym wpisie prezentującym kreatywne polskie tłumaczenia ciekawych książek z zakresu rozwoju duchowego podzielę się z Wami tłumaczeniem fragmentu jednej z najważniejszych pozycji z kategorii literatury fantastycznej. Książka to „Alicja w Krainie Czarów” Lewis Carroll, a tytułowa „porada od Gąsienicy” jest jednym z bodaj najbardziej intrygujących rozdziałów tej opowieści, w którym Alicja stara się wyjaśnić stan związany z odkrywaniem swojej tożsamości i odnajdowaniem świadomej siebie w świecie stworzonym przez wyobraźnię.
Znajdujemy tu ciekawy wymiar psychologiczny tej opowieści dla dzieci i dorosłych. Alicja tłumaczy się bowiem bardziej sama przed sobą, aniżeli przed palącym fajkę wodną na szczycie wielkiego grzyba rozmówcą, aby wytłumaczyć istotę swojej tożsamości, w świecie stworzonym przez jej wyobraźnię.
W symbolicznej formie mamy tu więc ujęty początek procesu nawiązywania szczerego i głębokiego kontaktu ze swoją właściwą jaźnią, rozpoczęty przez wątpliwość prowadzącą do poszukiwań wewnętrznego oparcia w osobowości: Co jest tak naprawdę rzeczywiste w otaczającym mnie świecie, a co stanowi wytwór mojej wyobraźni bądź niezintegrowaną zmianę zachodzącą we wnętrzu i przejawiającą się w świecie wokół?
Rozdział V PORADA OD GĄSIENICY
Ten Gąsienica i Alicja przyglądali się sobie przez jakiś czas w milczeniu. Wreszcie Ten Gąsienica wyjął końcówkę fajki z ust, po czym zwrócił się do dziewczyny ociężałym, zaspanym głosem. — Kimże *Ty* jesteś? — zapytał Ten Gąsienica. Nie był to zachęcający początek rozmowy. Alicja odparła, raczej nieśmiało — Ja… Ja ledwie wiem, proszę Pana, na dokładnie tę chwilę… Wiem choć kim *byłam* gdy zbudziłam się tego poranka, jednak myślę, że od tamtego czasu zmieniłam się już kilkukrotnie. — Co masz na myśli, mówiąc to? — zapytał surowo Ten Gąsienica. — Wytłumacz się!
— Ja… nie mogę wytłumaczyć *siebie*, obawiam się, proszę Pana — rzekła Alicja — bo ja nie jestem *sobą*, widzi Pan.
— Nie widzę. — stwierdził w odpowiedzi Ten Gąsienica. — Obawiam się, że nie potrafię tego dokładniej wyjaśnić… — odpowiedziała Alicja grzecznym tonem — gdyż ja nie potrafię tego pojąć sama z siebie, tak na sam początek.
Do tego występowanie w tak wielu różnych wymiarach podczas jednego tylko dnia bywa niezwykle mylące. (…)
‚Alicja w Krainie Czarów’ — Lewis Carroll
Pierwsza świadoma konfrontacja z tym dylematem zwykle stanowi spore wyzwanie, zwłaszcza dla ludzi wysoko wrażliwych bądź narażonych na zaburzenia psychiczne związane z definicją osobowości. Jest ona zaś nieodłącznym elementem procesu transcendentalnego (związanego z przekraczaniem etapów w procesie przekształcania swojej osoby), z którym spotykają się wszyscy zaangażowani w rozwój duchowy poszukiwacze na wielu różnych polach. Z dylematem „co jest prawdziwe?” zmagają się na pewnym etapie uczestnicy sesji z psychoterapeutą, lecz także eksplorujący mistycyzm badacze i artyści. Temat ten ma kluczowe znaczenie w zdrowym rozwoju osobowości. To dlatego, iż zrozumienie tego, co stanowi dla nas solidne i rzeczywiste punkty oparcia w świecie: jednocześnie w naszym wnętrzu oraz w świecie objawiającym się na zewnątrz, jest niezbędne w procesie integracji spójnej osobowości.
W stanie harmonii i zrozumienia, dorosła Alicja zapewne odpowiedziałaby na ten ukryty w dociekliwych pytaniach Gąsienicy ‚haczyk’ z pełnym przekonaniem: „Nie wiem.” albo „Jestem, kim jestem.”
Świadomej Kreacji! 🙏
Źródło
Tekst oryginalny i fotografia: ‚Alice’s Adventures in Wonderland / Through the Looking-Glass’, Lewis Carroll.
Kreatywny Kajetan 